Toespraak wethouder Maurits van de Geijn, 15 augustus 2025
Beste aanwezigen,
We zijn vandaag hier samen bij Sawah Belanda. Een plek van betekenis, vol met herinneringen. Een plek die ons herinnert aan een verleden dat nog altijd voelbaar is.
Op 15 augustus herdenken we het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog in Azië. Op deze dag in 1945 capituleerde Japan en kwam er een einde aan de oorlog in Nederlands-Indië
Wat volgde, was niet de rust waar zoveel mensen op hoopten. Het betekende het begin van een nieuwe, onzekere tijd. Een tijd van geweld, van strijd om onafhankelijkheid, van ontheemding.
Voor honderdduizenden mensen begon een moeilijke reis. Van kamp naar vrijheid. Van kolonie naar Nederland. Van oud naar nieuw.
Vandaag staan we ook daar bij stil bij. Het zijn verhalen van pijn, verlies en overleving. Verhalen van mensen met wortels in Indonesië.
Verhalen van mensen die hun thuisland moesten verlaten. Die soms stil moesten zijn over wat ze hadden meegemaakt. Die worstelden met een plek in een nieuw land dat weinig oog had voor hun leed.
We herdenken hier niet alleen soldaten, maar ook burgers. Want in oorlogen zijn het altijd de gewone mensen die het meeste lijden.
De mensen zonder wapens, zonder macht, zonder bescherming. Vrouwen, kinderen, ouderen.
Oorlog kent geen winnaars. Zelfs voor de overlevenden is er vaak alleen verlies. Van dierbaren. Van vertrouwen. Van toekomst.
Sawah Belanda is een bijzondere plek. Deze mooie locatie, met haar terrassen vol rijstzaailingen, brengt het landschap van Indonesië naar Arnhem.
Maar ze vertelt ook een verhaal. Over koloniale geschiedenis. Over mensen die hier naartoe kwamen, niet altijd uit vrije wil, maar uit noodzaak. Een verhaal over de veerkracht waarmee zij een nieuw bestaan hebben opgebouwd.
Het is belangrijk dat we blijven herdenken. Niet alleen voor de mensen die erbij waren. Maar ook voor de generaties na hen.
Om te begrijpen waar we vandaan komen. Om ruimte te geven aan verhalen die te lang zijn genegeerd. En om ervoor te zorgen dat we lessen trekken uit het verleden.
Ook vandaag zien we oorlog en geweld. Niet ver van hier. Oorlog in Europa. Oorlog in het Midden-Oosten. Vluchtelingen die hun leven wagen op zoek naar veiligheid. Mensen op de vlucht voor bommen, honger en haat.
Juist daarom is herdenken zo belangrijk. Zodat we niet wegkijken van de ellende in het heden. Zodat we ons kunnen uitspreken tegen onrecht. En zodat we oog blijven houden voor ieder mens, met zijn eigen historie.
Het verhaal van Indische Nederlanders is een verhaal van verlies én kracht. Van verleden én toekomst. Van verscheurdheid én verbondenheid.
Vandaag eren we hun herinneringen. We staan stil bij wat zij hebben meegemaakt. En we beloven om die verhalen te blijven vertellen. Niet alleen op 15 augustus, maar elke dag dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.
Laten we ons blijven inzetten voor vrede. Voor samenleven met respect en gelijkwaardigheid.
Dank u wel.